Bu içerik, ilgili yazılım ve bilgiler kontrol edilerek güncel sürüm ve kullanım durumuna göre revize edilmiştir.
Yazar: Bünyamin KAYA
Microsoft, Windows 11 performansını Windows K2 projesi kapsamında WinUI 3 üzerinde yaptığı derin optimizasyonlarla artırmayı hedefliyor. Şirket; bellek kullanımını azaltıyor, File Explorer (Dosya Gezgini) açılışını hızlandırıyor ve arayüzün genel tepki süresini iyileştiriyor. Buna ek olarak, sistemin daha hızlı yanıt vermesi için Low Latency Profile (Düşük Gecikme Profili) de kullanılıyor.
Windows 11’in performansı, Microsoft’un Windows K2 adlı girişimi kapsamında geliştiriliyor. Bu çalışmanın önemli parçalarından biri, Windows 11’in temel arayüz bileşenlerinin WinUI 3 üzerine taşınması. WinUI 3, Windows için geliştirilen native UI framework (yerel kullanıcı arayüzü çatısı) olarak öne çıkıyor.
Ancak Microsoft yalnızca Start Menu (Başlat Menüsü) ve sistemin diğer bölümlerini WinUI ile yeniden ele almakla yetinmiyor. Şirket, aynı zamanda WinUI framework (WinUI çatısı) tarafında da performans iyileştirmeleri yapıyor. GitHub üzerinde paylaşılan açıklamada, Microsoft’un WinUI’yi daha hızlı ve verimli hale getirmek için yürüttüğü çalışmalar detaylandırılıyor.
Bilgi: WinUI 3 tarafındaki bu optimizasyonlar yalnızca tek bir uygulamayı değil, bu altyapıyı kullanan Windows bileşenlerinin genel performansını da etkileyebilir.
Microsoft yazılım mühendisi Beth Pan, paylaşımında şu değerlendirmeye yer veriyor:
Amacımız, WinUI 3’ü Windows uygulamaları ve senaryoları için en iyi native UI platformu haline getirmek. Performans da bu çalışmaların merkezinde yer alıyor. Bunu başarmak için WinUI’nin kendi içinde de dahil olmak üzere birden fazla seviyede performans iyileştirmesi yapılması gerekiyor.
File Explorer ve Notepad Daha Hızlı Açılacak
Microsoft, özellikle açılış süresi üzerine odaklanıyor. Bu kapsamda File Explorer (Dosya Gezgini) ve Notepad (Not Defteri), performans iyileştirmelerini ölçmek için temel örnekler olarak kullanılıyor.
WinUI tarafında yapılan değişiklikler sayesinde File Explorer açılışında birden fazla alanda iyileşme sağlandı:
| Ölçüm | İyileştirme |
|---|---|
| Bellek ayırmaları | %41 azalma |
| Geçici bellek ayırmaları | %63 azalma |
| Fonksiyon çağrısı sayısı | %45 azalma |
| WinUI kodunun çalıştırılmasına harcanan süre | %25 azalma |
Microsoft’a göre bu değişiklikler yakın zamanda development branch (geliştirme dalı) içine eklenecek. Ardından iyileştirmeler winui3/main branch tarafına taşınacak.
Framework ve Sistem Tarafında Paralel Optimizasyon
Beth Pan, yaptığı açıklamada yalnızca uygulama ya da sistem bileşenlerini değil, doğrudan WinUI framework tarafını iyileştirmenin neden önemli olduğunu da anlattı.
Yaklaşımımız, framework tarafında mümkün olan her şeyi yapmak üzerine kurulu. Aynı zamanda diğer Windows ekipleri de toplam açılış süresini hızlandırmak için farklı iyileştirmeleri araştırıyor ve uyguluyor. Düzenli olarak iletişim kuruyor, çalışmaları koordine ediyor ve iyileştirmelerin sürecin tamamını kapsamasını sağlıyoruz. Bu, sistemin temel yönleri ve kalitesi üzerine yürütülen uzun vadeli bir çalışma.
Pan’ın açıklamasına göre WinUI’nin geliştirilmesi ve Windows bileşenlerinin bu altyapıya taşınması, sistem genelindeki diğer performans çalışmalarıyla birlikte ilerliyor. Bu noktada öne çıkan özelliklerden biri de Low Latency Profile (Düşük Gecikme Profili).
Bilgi: Low Latency Profile, Windows 11’de işlemci frekansını kısa süreliğine maksimum seviyeye çıkararak sistemin daha hızlı tepki vermesine yardımcı oluyor. Bu artış genellikle 1 ila 3 saniyelik kısa aralıklarla gerçekleşiyor.
Microsoft’a göre benzer mekanizmalar macOS, Linux ve diğer işletim sistemlerinde de kullanılıyor. Bu yaklaşım, özellikle sistem arayüzünün daha hızlı tepki vermesi gereken anlarda gecikmeyi azaltmayı hedefliyor.
Windows 11, uzun süredir bazı temel sistem bileşenlerinin yavaş açılması nedeniyle eleştiriliyor. Bu nedenle File Explorer, Start Menu ve diğer arayüz parçalarındaki gecikmeler, kullanıcı deneyimini doğrudan etkileyen önemli konular arasında yer alıyor.
Microsoft’un WinUI 3’e geçişi, WinUI’nin kendi içindeki optimizasyonlar ve Low Latency Profile gibi ek performans özellikleri birlikte değerlendirildiğinde, Windows 11’in ilerleyen dönemde daha hızlı ve daha duyarlı bir arayüz deneyimi sunması bekleniyor.
Uyarı: Bu iyileştirmeler henüz geliştirme sürecinde. Bu nedenle tüm Windows 11 kullanıcılarına ne zaman ve hangi güncellemeyle ulaşacağı şu aşamada net değil.
