Bu içerik, ilgili yazılım ve bilgiler kontrol edilerek güncel sürüm ve kullanım durumuna göre revize edilmiştir.
Yazar: Bünyamin KAYA
- Tar.gz dosyası açma işlemi Windows 11’de yerleşik tar komutu kullanılarak ek yazılım yüklemeden yapılabilir.
- Komut İstemi üzerinden çalıştırılan tar -xvzf komutu, .tar.gz arşivindeki tüm dosya ve klasörleri hızlı şekilde çıkarır.
- Windows Subsystem for Linux (WSL) kuruluysa Ubuntu gibi bir Linux dağıtımı üzerinden aynı arşivleri Linux tar aracıyla açabilirsiniz.
- Linux komutlarında büyük ve küçük harf duyarlılığı bulunduğu için klasör yollarını yazarken dizin adlarına dikkat etmek gerekir.
- Yanlış hedef klasör belirtilmesi dosyaların farklı bir konuma çıkarılmasına neden olabileceği için komut içindeki yol bilgileri dikkatle kontrol edilmelidir.
Tarball olarak bilinen arşiv dosyaları Linux ve macOS sistemlerinde oldukça yaygındır. Ancak Windows 11 de bu dosyaları yerleşik araçlarla açabilir. İsterseniz Komut İstemi üzerinden tar komutunu kullanarak ya da Windows Subsystem for Linux (WSL) içinde çalışan bir Linux dağıtımıyla bu dosyaların içeriğini çıkarabilirsiniz.
Windows 11, üçüncü parti yazılımlara ihtiyaç duymadan “.tar.gz” dosyalarını yerel olarak çıkarma desteği sunar. Komut İstemi üzerinden yerleşik tar aracı kullanılabilir. Ayrıca isterseniz WSL içinde çalışan bir Linux dağıtımı ile başka bir platformda oluşturulmuş tar arşivlerini de kolayca açabilirsiniz.
Bilgi: “.tar.gz” dosyaları genellikle Linux veya macOS sistemlerinde oluşturulan arşivlerdir. Windows 11 artık bu dosyaları yerleşik araçlarla açabilme özelliğine sahiptir.
Bir .tar.gz dosyası gördüğünüzde bu dosyanın genellikle Unix tabanlı tar arşivleme aracı ile oluşturulduğunu ve ardından gzip sıkıştırma yöntemi ile küçültüldüğünü anlayabilirsiniz. Bu tür arşivlere çoğu zaman “tarball” adı verilir.
Bu dosyalar çoğunlukla .tar.gz şeklinde çift uzantı ile görünür. Ancak aynı format .tgz veya .gz olarak da karşınıza çıkabilir. Linux sistemlerinde dosya türleri genellikle uzantı yerine dosya adı içinde tanımlanır.
Tar arşivleri özellikle Linux dağıtımlarında (örneğin Ubuntu) ve macOS’te yedekleme veya arşivleme amacıyla yaygın olarak kullanılır. Windows 11 kullanıcıları da zaman zaman bu dosya türleriyle karşılaşabilir.
Teorik olarak 7-Zip veya PeaZip gibi üçüncü parti araçlar kullanılabilir. Ancak bazı durumlarda bu araçlar .tar.gz arşivleriyle tam uyumlu çalışmayabilir. Bu nedenle Windows 11’de bulunan yerleşik tar desteğini veya WSL içindeki Linux araçlarını kullanmak daha güvenilir bir yöntemdir.
Önemli Not: Windows 11’de yerleşik tar komutu bulunduğu için çoğu durumda ek arşiv programı yüklemeden .tar.gz dosyalarını açabilirsiniz.
Bu rehberde Windows 11’de .tar.gz dosyalarını çıkarmanın iki farklı yöntemini öğreneceksiniz:
- Komut İstemi üzerinden yerleşik tar komutunu kullanma
- WSL içindeki Ubuntu üzerinden Linux tar aracını kullanma
Windows 11’de tar komutu ile .tar.gz, .tgz ve .gz dosyalarını çıkarma
.tar.gz, .tgz, .gz ve .zip arşivlerini Windows 11’de tar komutu ile çıkarmak için aşağıdaki adımları izleyin:
Başlat menüsünü açın.
Komut İstemi (Command Prompt) araması yapın.
Üstte çıkan sonuca sağ tıklayın ve Yönetici olarak çalıştır seçeneğini seçin.
Aşağıdaki komutu yazın ve Enter tuşuna basın:
tar -xvzf C:/PATH/TO/FILE/FILE-NAME.tar.gz -C C:/PATH/TO/FOLDER/EXTRACTION
Komutta yer alan kaynak dosya yolu ve hedef klasör yolunu kendi sisteminize göre düzenlemeniz gerekir.
Adımları tamamladığınızda arşivdeki dosya ve klasörler belirtilen hedef klasöre çıkarılır.
Uyarı: Komutta belirtilen klasör yollarının doğru olduğundan emin olun. Yanlış bir hedef klasör seçilirse dosyalar beklediğiniz konum yerine farklı bir dizine çıkarılabilir.
Burada kullanılan örnekte tar arşivinin başka bir sistemde oluşturulduğu varsayılmıştır. Linux sistemlerinde kullanılan bazı izin koruma seçenekleri Windows 11 için gerekli olmadığı için komuta eklenmemiştir.
Linux tar aracı ile Windows 11’de .tar.gz dosyası çıkarma (WSL)
Linux tabanlı araçları kullanmak istiyorsanız öncelikle Windows Subsystem for Linux (WSL) üzerinden bir Linux dağıtımı kurmanız gerekir.
.tar.gz dosyasını Linux tar komutu ile çıkarmak için şu adımları izleyin:
Başlat menüsünü açın.
Ubuntu uygulamasını aratın ve açın.
Aşağıdaki komutu yazın ve Enter tuşuna basın:
sudo tar -xvzf /mnt/c/PATH/TO/TAR-FILE/Desktop/FILE-NAME.tar.gz -C /mnt/c/PATH/TO/DESTINATION/FOLDER
Komutta yer alan kaynak dosya yolu ve hedef klasör yolunu kendi dosya konumunuza göre düzenlemeniz gerekir. Eğer arşiv yalnızca .tar uzantılıysa aynı komutu kullanabilir ancak z parametresini kaldırmanız gerekir.
Bu komutta kullanılan bazı önemli seçenekler şunlardır:
- sudo – Komutu yönetici yetkisiyle çalıştırır.
- tar – Arşivleme aracını çağırır.
- x – Arşiv içeriğini çıkarır.
- v – İşlem sırasında çıkarılan dosyaları ekranda gösterir.
- z – gzip ile sıkıştırılmış dosyayı açar.
- f – İşlenecek arşiv dosyasının adını belirtir.
Komutta görülen /mnt/c/ yolu, Linux ortamında Windows sürücülerine erişmek için kullanılır. Yani Windows’taki C:\ sürücüsü Linux tarafında /mnt/c/ olarak görünür.
Kritik Uyarı: Linux komutları büyük-küçük harf duyarlıdır. Örneğin “Desktop” ve “desktop” farklı dizinler olarak değerlendirilir.
Bu seçenekler .tar.gz arşivlerini çıkarmak için temel parametrelerdir. Daha fazla seçenek görmek için terminalde tar –help komutunu çalıştırabilirsiniz.
Son olarak belirtmek gerekir ki Windows 11 artık Dosya Gezgini içinde TAR, GZ, 7Z ve RAR dahil olmak üzere birçok arşiv formatı için yerleşik destek sunmaktadır. Bu sayede çoğu arşiv dosyasını ek yazılım kurmadan yönetebilirsiniz.
