Bu içerik, ilgili yazılım ve bilgiler kontrol edilerek güncel sürüm ve kullanım durumuna göre revize edilmiştir.
Yazar: Bünyamin KAYA
Laparoskopi Nedir? Neden Yapılır?
Laparoskopi, minimal invaziv olarak adlandırılan tekniğin kullanıldığı cerrahi bir işlemdir. Bu cerrahi işlem, karın veya karnın en alt bölümü olan pelvik bölgesine uygulanır. İşlem sırasına ucunda bir kamera bulunan laparoskop cihazı kullanılır. İnce bir tüp şeklinde de tanımlanabilecek laparoskop cihazının ucunda bir kamera yer alır.
Oldukça yüksek çözünürlüklü olan bu kamera, karnın ve pelvik bölgenin iç kısımlarının incelenmesini mümkün hale getirir. İşlemin alternatiflerinde karın içinin gözlemlenebilmesi için 15-30 cm arasında bir kesik oluşturulması gerekir. Fakat laparoskopi sayesinde karında büyük kesiler oluşturulmadan iç bölgeler, kamera yardımıyla incelenebilir.
İşlem sırasında biri kamera için olmak üzere iki küçük kesi oluşturulur. Bu kesilerin boyutları 1.27 cm’den daha büyük değildir. Açılması gereken kesilerin boyutu oldukça küçük olduğundan bu ameliyat “anahtar deliği ameliyatı” olarak da adlandırılır.
Laparoskopi Neden ve Nasıl Yapılır?
Laparoskopi, karın ve pelvik bölgesinde meydana gelen rahatsızlıkların teşhis edilmesi için yapılır. Karın bölgesindeki hastalıkların teşhis edilmesi için X-Ray, emar veya ultrason gibi yöntemler de kullanılabilir. Fakat görüntüleme testleri her durumda teşhis için yeteli olmayabilir. Böyle durumlarda laparoskopi kullanılarak bölgedeki hastalıkların teşhis edilmesi hedeflenir. Laparoskopi işlemi sayesinde tanı konulabilecek hastalıklar arasında şunlar bulunur:
- Pelvik inflamatuar hastalık
- Kör bağırsak (apandisit) hastalığı
- Yumurtalık kistleri
- Dış gebelik
- Çikolata kisti
- Miyom
Kadınlarda kısırlık ve erkeklerde inmemiş testis gibi rahatsızlıklar da bu işlem sayesinde teşhis edilebilir. Ek olarak bazı kanser türleri de işlem sayesinde tanımlanabilir. Kanserden şüphelenildiği durumlarda laparoskopi cihazı ile kanser hücresi olabileceği düşünülen bölgelerden doku örneği alınır. Bu işlem biyopsi olarak da bilinir. Teşhis edilebilecek kanserler arasında karaciğer kanseri, pankreas kanseri ve yumurtalık kanseri bulunur.
Laparoskopi çoğu zaman genel anestezi altında yapılır. İşlemi gerçekleştirecek cerrah, göbek deliğinin yakınında küçük bir kesi açar. Bölgeye karbondioksit gazı uygulanır. Karbondioksit gazı organların arasındaki boşluğu açacağından bölgenin incelenmesi daha kolay bir hale gelir. Ardından laparoskop cihazı ve kamerası kesilere yerleştirilir.
Kamera karnın altında hareket ettirilerek bilgisayar ekranından organlar gözlemlenir. İşlem sırasında biyopsi de yapılacağı zaman başka kesilerin de oluşturulması gerekebilir. Fakat bu kesilerin boyutu diğer küçük kesiler kadardır. İşlem bittiğinde laparoskop cihazı ve uygulanan gaz çıkarılır. Kesilere dikiş atılması ile de işlem sonlanmış olur.
Laparoskopi Sonrası İyileşme Süreci
Laparoskopi işlemi bittiğinde hastanın gözlemlenmek üzere belirli bir süre hastanede durması gerekir. Hasta uyandığında durumuna bağlı olarak ağrı kesici uygulanabilir. İşlem sırasında bölgeye uygulanan karbondioksit gazının tamamı çıkarılamadığından gaz sancısı ortaya çıkabilir. Bu gazın belirli sinirlere baskı yapması sonucu ameliyattan sonra sırt ve omuz ağrısı hissedilebilir. Fakat bu durum normaldir ve birkaç gün içerisinde kendiliğinden geçer.
Hasta, genel durumuna bağlı olarak bir gün hastanede yatabilir. Fakat bazı durumlarda hastanın aynı gün evine gitmesi de mümkündür. Evde yaralara bakım yapılması gerekir. Son olarak hastadan bir süreliğinde bazı yiyecekleri tüketmemesi de istenebilir.
