Bu içerik, ilgili yazılım ve bilgiler kontrol edilerek güncel sürüm ve kullanım durumuna göre revize edilmiştir.
Yazar: Bünyamin KAYA
- Custom Context Menu, Windows 11 sağ tık menüsüne özel komutlar ve uygulama kısayolları eklemenizi sağlar.
- Uygulama Microsoft Store üzerinden yüklenebilir ve süre sınırı olmayan ücretsiz deneme seçeneği sunar.
- GitHub sürümünü kurarken self-signed certificate (kendinden imzalı sertifika) dosyasının Trusted People (Güvenilen Kişiler) deposuna eklenmesi gerekir.
- Dosya, klasör, masaüstü ve sürücüler için farklı görüntülenme kuralları oluşturarak bağlam menüsünü özelleştirebilirsiniz.
- Birden fazla dosya için ayrı veya toplu işlem çalıştırma seçenekleri sayesinde gelişmiş otomasyon senaryoları oluşturulabilir.
Windows 11 kullanıcıları, Custom Context Menu adlı programdan yararlanarak Windows File Explorer (Dosya Gezgini) içine kendi özel bağlam menüsü öğelerini ekleyebilir.
Bilgi: Bu yazı, Custom Context Menu 5.8.1 sürümüne göre güncellenmiştir. Son sürümlerde ARM64 işlemci desteği ve birçok yeni özellik kullanıma sunulmuştur.
Windows 11 ile birlikte Microsoft, standart dosya yöneticisinin context menu (bağlam menüsü) yapısını yeniden tasarladı. Artık File Explorer (Dosya Gezgini) içinde iki farklı context menu bulunuyor.
Bunlardan ilki, sağ tıklama yaptığınızda doğrudan açılan yeni kompakt menü. İkincisi ise Show more options (Daha fazla seçenek göster) seçeneği üzerinden erişilebilen klasik context menu yapısıdır.
Bu yeni yapı, arayüzü daha sade ve modern hale getirse de bazı kullanıcılar için ek işlem adımı oluşturabiliyor. Özellikle belirli programları, komutları veya özel işlemleri hızlıca çalıştırmak isteyen kullanıcılar için özel context menu öğeleri oldukça kullanışlı hale geliyor.
Custom Context Menu, Windows 11’de File Explorer içine kullanıcı tanımlı seçenekler eklemeye yardımcı olan pratik bir araçtır. Bu sayede belirli dosya türleri, klasörler veya genel kullanım senaryoları için kendi özel menü öğelerinizi oluşturabilirsiniz.
Uyarı: Context menu üzerinde değişiklik yapmadan önce eklediğiniz komutların doğru çalıştığından emin olun. Hatalı komutlar, ilgili menü öğesinin beklenmedik şekilde çalışmasına neden olabilir.
Programın güncel sürümlerinde gelen ARM64 desteği, özellikle yeni nesil Windows cihazları için önemli bir geliştirme olarak öne çıkıyor. Ayrıca eklenen yeni özellikler sayesinde kullanıcılar, context menu öğelerini daha esnek şekilde yapılandırabiliyor.
Sonuç olarak Custom Context Menu, Windows 11’de File Explorer deneyimini kişiselleştirmek isteyen kullanıcılar için güçlü ve erişilebilir bir çözüm sunar. Özellikle sık kullanılan işlemleri sağ tık menüsüne eklemek, günlük kullanımda zaman kazandırabilir.
Programlar, yeni context menu (bağlam menüsü) içine kendi seçeneklerini ekleyebilir. Ancak bunun mümkün olabilmesi için geliştiricilerin uygulamalarında gerekli uyumluluk düzenlemelerini yapmaları gerekir.
Microsoft, Windows 11’deki mevcut context menu yapısının bazı eksikliklerini kabul etmiş durumda ve bu alan için kapsamlı bir güncelleme hazırlıyor.
Bilgi: Microsoft, yeni güncellemelerle context menu performansını artırmayı, gereksiz menü öğelerini azaltmayı ve kullanıcıların en sık kullandığı işlemlere göre daha akıllı seçenekler sunmayı hedefliyor.
Şirketin paylaştığı bilgilere göre güncelleme; daha hızlı çalışma, daha sade bir kullanıcı deneyimi ve kullanıcı alışkanlıklarını dikkate alan yeni özelleştirme seçenekleri getirecek.
Bu yenilikler kullanıma sunulana kadar Windows 11 kullanıcıları, kendi özel context menu öğelerini oluşturmak için Custom Context Menu uygulamasından yararlanabilir.
Uygulama açık kaynak kodlu (Open Source) olarak geliştirilmektedir ve kullanıcılar tarafından ücretsiz olarak indirilebilir.
Custom Context Menu, hem Microsoft Store hem de GitHub üzerinden indirilebilir ve Windows 11’in sağ tıklama menüsünü kişiselleştirmek isteyen kullanıcılar için pratik bir çözüm sunar.
Custom Context Menu Nasıl Kurulur?
Custom Context Menu uygulaması, sık kullanılan işlemlere daha hızlı erişmek için Windows 11’in context menu (bağlam menüsü) yapısına yeni seçenekler eklemek isteyen kullanıcılar için oldukça kullanışlı bir çözümdür.
Uygulama, Microsoft Store üzerinden indirilebilir. Ürün mağazada 0,99 dolar fiyat etiketiyle listelense de geliştirici, kullanıcılar için herhangi bir süre kısıtlaması bulunmayan bir ücretsiz deneme sürümü sunmaktadır.
Bilgi: Uygulamayı ücretsiz kullanmak için indirme sırasında “Try for free (Ücretsiz dene)” seçeneğini tercih etmeniz yeterlidir. Deneme sürümü için herhangi bir kullanım süresi sınırı bulunmamaktadır.
Bu sayede kullanıcılar, herhangi bir ücret ödemeden uygulamayı indirip deneyebilir ve ihtiyaçlarına uygun olup olmadığını değerlendirebilir.
GitHub Üzerinden Ücretsiz Custom Context Menu Nasıl Kurulur?
Custom Context Menu (ContextMenuForWindows11) uygulamasını Microsoft Store kullanmadan yüklemek isterseniz, geliştiricinin GitHub deposunda yayınladığı resmi .zip arşivini kullanabilirsiniz.
İndirilen arşivin içinde uygulamanın .msix kurulum paketi, gerekli Dependencies (Bağımlılıklar) klasörü ve geliştirici tarafından oluşturulan .cer sertifika dosyası bulunur. Uygulamayı yüklemeden önce bu sertifikanın sisteme manuel olarak eklenmesi gerekir.
Uyarı: Sertifikayı yalnızca resmi GitHub deposu veya geliştiricinin doğrulanmış dağıtım kaynağından indirdiğinizden eminseniz yükleyin. Bilinmeyen kaynaklardan edinilen sertifikalar ciddi güvenlik riskleri oluşturabilir.
Kurulum Öncesinde Bilmeniz Gerekenler
MSIX paketleri, geliştiricinin oluşturduğu self-signed certificate (kendinden imzalı sertifika) ile imzalanmıştır. Bu nedenle kurulumdan önce sertifikanın Windows üzerindeki Trusted People (Güvenilen Kişiler) sertifika deposuna eklenmesi gerekir.
Bu depo yalnızca ilgili sertifika ile imzalanan uygulamalara güvenilmesini sağlar. Böylece sertifika, Trusted Root Certification Authorities (Güvenilen Kök Sertifika Yetkilileri) deposunda olduğu gibi sistem genelinde sınırsız yetkilere sahip olmaz.
Bilgi: Güvenlik açısından sertifikanın Trusted People (Güvenilen Kişiler) deposuna eklenmesi, kök sertifika deposuna eklenmesine göre çok daha güvenli bir yöntemdir.
Custom Context Menu Kurulumu
- Resmi kaynaktan uygulama arşivini indirin. Çoğu bilgisayar için x64, ARM tabanlı cihazlar için ARM64 sürümünü tercih edin.
- İndirdiğiniz ZIP arşivini ayrı bir klasöre çıkarın.
- Arşiv içindeki *.cer uzantılı sertifika dosyasını açın.
- “Install Certificate (Sertifikayı Yükle)” düğmesine tıklayın.
- Açılan sihirbazda Local Machine (Yerel Bilgisayar) seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine basın.
- Karşınıza çıkan UAC (Kullanıcı Hesabı Denetimi) penceresini onaylayın.
- “Place all certificates in the following store (Tüm sertifikaları aşağıdaki depoya yerleştir)” seçeneğini işaretleyin.
- Browse (Gözat) düğmesine tıklayın.
- Listeden Trusted People (Güvenilen Kişiler) deposunu seçin ve Tamam düğmesine basın.
- İleri ve ardından Son düğmesine tıklayın.
- Eğer onay penceresi görüntülenirse Evet seçeneğini kullanarak işlemi tamamlayın.
Sertifika başarıyla yüklendikten sonra arşiv içindeki .msix dosyasını çalıştırarak Custom Context Menu uygulamasını Windows 11’e kurabilirsiniz.
Sertifika yükleme işlemi tamamlandıktan sonra, uygulamanın düzgün çalışabilmesi için gerekli Dependencies (Bağımlılıklar) paketlerini yüklemeniz gerekir.
Bağımlılık Paketlerini Yükleyin
Dependencies klasörünü açın ve içindeki tüm *.appx dosyalarını sırayla yükleyin.
Bunun için her dosyaya çift tıklayın ve açılan kurulum penceresinde Install (Yükle) düğmesini kullanın.
Bilgi: Dependencies klasöründeki tüm APPX paketlerinin kurulması önerilir. Eksik bağımlılıklar, uygulamanın yüklenememesine veya düzgün çalışmamasına neden olabilir.
Custom Context Menu Uygulamasını Kurun
Tüm bağımlılıklar yüklendikten sonra klasörde bulunan ana uygulama paketi olan *.msix dosyasını çalıştırın.
Dosyaya çift tıkladığınızda Windows’un yerleşik App Installer (Uygulama Yükleyicisi) aracı açılacaktır.
Açılan pencerede Install (Yükle) düğmesine tıklayarak kurulumu başlatın.
Eğer bilgisayarınızda daha önce Custom Context Menu kuruluysa, aynı pencerede Update (Güncelle) seçeneği görüntülenebilir. Bu durumda mevcut sürümü güncellemek için Update (Güncelle) düğmesini kullanabilirsiniz.
Uyarı: Kurulum sırasında hata alırsanız öncelikle sertifikanın doğru depoya yüklendiğini ve Dependencies klasöründeki tüm APPX paketlerinin eksiksiz kurulduğunu kontrol edin.
Kurulum tamamlandıktan sonra Custom Context Menu uygulamasını Başlat menüsünden çalıştırabilir ve Windows 11’in context menu (bağlam menüsü) yapısını özelleştirmeye başlayabilirsiniz.
Bilgi: Kurulum veya güncelleme sonrasında yeni menü öğeleri görünmüyorsa File Explorer (Dosya Gezgini) işlemini yeniden başlatın ya da bilgisayarınızı yeniden başlatın.
Custom Context Menu ile Windows 11 Dosya Gezgini’ne Ek Sağ Tık Menü Öğeleri Nasıl Eklenir?
Kurulum tamamlandıktan sonra Custom Context Menu uygulamasını açın ve yeni bir menü öğesi oluşturmak için Add (Ekle) düğmesine tıklayın.
Uygulama, oluşturacağınız her context menu (bağlam menüsü) öğesi için temel yapılandırma alanları ve görüntülenme koşulları sunar. Böylece menü öğelerinin yalnızca belirli durumlarda veya belirli dosya türlerinde görüntülenmesini sağlayabilirsiniz.
Bu yapı sayesinde Windows 11’in sağ tıklama menüsüne sık kullandığınız programları, komutları, klasörleri veya özel işlemleri kolayca ekleyebilirsiniz.
Bilgi: Context menu öğeleri belirli dosya türleri, klasörler, sürücüler veya masaüstü gibi farklı konumlar için ayrı ayrı yapılandırılabilir.
Temel Alanlar
Title (Başlık) – Context menu (bağlam menüsü) içinde görüntülenecek menü adını belirler.
Order (Sıralama) – Menü öğesinin sağ tıklama menüsündeki görüntülenme sırasını belirler.
Exe (Çalıştırılacak Dosya) – Çalıştırılacak uygulama, komut dosyası veya yürütülebilir dosyanın yoludur.
Environment Variables (Ortam Değişkenleri) desteklenir. Örneğin %LocalAppData% gibi sistem değişkenleri kullanılabilir.
Ayrıca Microsoft Store uygulamaları aşağıdaki format kullanılarak çalıştırılabilir:
shell:AppsFolder\paket_adı_yayıncı_kimliği!uygulama_kimliği
Uygulama ayrıca belirli URI Protocols (URI Protokolleri) için sınırlı destek sunar.
Param (Parametreler) – Çalıştırılan programa gönderilecek komut satırı parametrelerini tanımlar.
Desteklenen değişkenler şunlardır:
- {path} → Dosyanın tam yolu
- {parent} → Üst klasör yolu
- {name} → Dosya adı
- {nameNoExt} → Uzantısız dosya adı (v5.0 ve sonrası)
- {extension} → Dosya uzantısı (v5.0 ve sonrası)
Birden fazla dosya seçildiğinde aşağıdaki değişkenler kullanılabilir:
- {path0}
- {name0}
- {nameNoExt0}
- {extension0}
Bu değişkenler v5.6 ve sonraki sürümlerde kullanılabilir.
Icon (Simge) – Menü öğesi için görüntülenecek simgeyi belirler.
Bir .ico dosyası kullanılabileceği gibi, belirli bir EXE veya DLL içindeki simgeler de seçilebilir.
C:\Windows\System32\SHELL32.dll,196
Örneğin yukarıdaki değer, SHELL32.dll içindeki 196 numaralı simgeyi kullanır.
Bilgi: Custom Context Menu 5.7 ve sonraki sürümlerde simge yollarında ortam değişkenleri de kullanılabilir.
Görüntülenme Koşulları
Match File (Dosyayla Eşleştir) – Menü öğesinin hangi dosyalarda görüntüleneceğini belirler.
Desteklenen seçenekler:
- Tüm dosyalar
- Uzantı listesi (örnek:
.apk|.apkx) - Dosya adına göre Regular Expression (Düzenli İfade)
Match Folder (Klasörle Eşleştir) – Menü öğesinin aşağıdaki konumlarda görüntülenmesini sağlar:
- Klasörler
- Masaüstü
- Klasör arka planı
- Sürücüler
Bu seçenekler v5.5 sürümünde genişletilmiştir.
Multi Files (Birden Fazla Dosya) – Aynı anda seçilen çoklu dosyaların nasıl işleneceğini belirler.
- EACH → Komut her dosya için ayrı ayrı çalıştırılır.
- JOIN → Komut yalnızca bir kez çalıştırılır ve tüm dosya yolları birleştirilerek parametre olarak gönderilir.
JOIN modunda yol ayırıcı karakter ve özel ParamForMultipleFiles parametresi yapılandırılabilir.
Bilgi: Çoklu dosya işleme etkinleştirildiğinde dosya uzantısı ve klasör eşleştirme kuralları devre dışı bırakılır.
Gelişmiş Ayarlar
Working Directory (Çalışma Klasörü) – Uygulamanın hangi klasörde çalıştırılacağını belirler.
Bu alanda {parent} değişkeni kullanılabilir.
Menu Cache (Menü Önbelleği) – Sağ tıklama menüsünün daha hızlı yüklenmesini sağlar.
Önbelleği temizlemek için ilgili seçeneği kapatıp tekrar açmanız yeterlidir.
Yapılandırma dosyaları aşağıdaki klasörde saklanır:
%LocalAppData%\Packages\{paket_kimliği}\LocalState\custom_commandsYedek almak için bu klasörün içeriğini güvenli bir konuma kopyalamanız yeterlidir.
Uyarı: Yapılandırma dosyalarını yedeklemek, sistem sıfırlama veya uygulama yeniden kurulumu sonrasında tüm özel context menu ayarlarınızı hızlıca geri yüklemenizi sağlar.
Yeni bir öğe kaydedildiğinde, oluşturulan menü seçeneği anında Windows 11 File Explorer (Dosya Gezgini) içindeki yeni context menu yapısında görünür.
Daha gelişmiş örnekler ve hazır yapılandırmalar için proje dokümantasyonunda yer alan örnek yapılandırmaları inceleyebilirsiniz.
