Bu içerik, ilgili yazılım ve bilgiler kontrol edilerek güncel sürüm ve kullanım durumuna göre revize edilmiştir.
Yazar: Bünyamin KAYA
- PowerToys düşük bellek modu, desteklenen araçları kullanılmadığında kapatarak Windows 11’de RAM kullanımını azaltmayı hedefliyor.
- Yeni özellik, özellikle birden fazla PowerToys aracını etkinleştirip seyrek kullanan kişiler için kaynak tasarrufu sağlayabilir.
- Araçlar boşta kapandığında sistem kaynakları başka işlemler için kullanılabilir, ancak bazı modüller yeniden açılırken kısa bir gecikme yaşanabilir.
- Özellik şu anda kararlı sürüme eklenmiş kesin bir yenilik değil, geliştirici tarafında önerilen bir yapı olarak değerlendiriliyor.
- Düşük donanımlı veya sınırlı RAM’e sahip Windows 11 PC’lerde bu yaklaşım günlük kullanım deneyimini daha verimli hâle getirebilir.
Microsoft PowerToys için geliştirilen yeni bir özellik, arka planda çalışan süreçlerin kaynak kullanımını azaltarak Windows 11 performansına dolaylı katkı sağlayabilir.
Kısa süre önce Windows 11’in en yeni güncellemesini ele almıştık. Bu güncelleme bazı noktalarda kusursuz görünmese de belirli alanlarda dikkate değer performans iyileştirmeleri vadetmesiyle öne çıkıyor. Bu da kullanıcılar için sevindirici bir gelişme; çünkü uzun süredir Windows 11 geliştirme sürecinde optimizasyon tarafına daha fazla odaklanılması bekleniyordu.
Bu gelişme tek başına önemli olsa da Microsoft ve Windows kullanıcıları için yakında bir başka dikkat çekici yenilik daha gündeme gelebilir. PowerToys geliştiricilerinden biri, idle memory usage (boşta bellek kullanımı) miktarını ciddi şekilde azaltabilecek yeni bir özellik üzerinde çalışmaya başladı. Neowin’in fark ettiği yeni bir pull request (çekme isteği), PowerToys içindeki seçili araçlar için isteğe bağlı bir low memory mode (düşük bellek modu) öneriyor.
Bilgi: PowerToys, Windows kullanıcılarına gelişmiş araçlar sunan resmi bir Microsoft yardımcı uygulamasıdır. Ancak bazı modüller hızlı açılabilmek için arka planda yardımcı süreçler çalıştırabilir.
Önerilen sistemin temel mantığı oldukça basit. Bu low memory mode (düşük bellek modu), desteklenen araçların aktif olarak kullanılmadığı zamanlarda arka plan süreçlerini kapatmasına olanak tanıyacak. Araçlar yeniden kullanılmak istendiğinde ise normal kısayolları veya arayüzleri üzerinden tekrar başlatılacak.
PowerToys, birçok durumda araçların neredeyse anında açılabilmesi için helper processes (yardımcı süreçler) olarak adlandırılan bazı işlemleri arka planda hazır tutuyor. Bu yapı, PowerToys’un yeni araçları gibi modüllerde hızlı erişim deneyimini güçlendirse de özellikle birden fazla aracı etkinleştirip seyrek kullanan kişilerde bellek tüketimini artırabiliyor.
Yeni özellik sayesinde PowerToys, desteklenen araçları sürekli “warm process (hazır süreç)” olarak bellekte tutmak yerine, kullanıcıya daha tasarruflu bir yapı seçme imkânı verecek. Kullanıcı bu modu etkinleştirdiğinde, desteklenen yardımcı araçlar boşta kaldığında kapanacak ve ihtiyaç duyulduğunda yeniden başlatılacak. Bu durum çok küçük, muhtemelen fark edilmesi zor bir gecikme oluşturabilir; ancak sistem kaynaklarının başka işlemler için kullanılmasını sağlayabilir.
Uyarı: Bu özellik henüz PowerToys’un kararlı sürümüne eklenmiş kesin bir yenilik değil. Şu anda geliştirici tarafında önerilen bir yapı olarak değerlendiriliyor.
Geliştirici, önerilen sistemi şu şekilde açıklıyor: Bu değişiklik, desteklenen araçların her modül için ayrı bir schema field (şema alanı) eklemeden idle-close behavior (boştayken kapanma davranışı) kullanabilmesini sağlayan ortak bir low_memory_modules settings map (düşük bellek modülleri ayar haritası) ve yardımcı API’ler ekliyor.
Her desteklenen araç varsayılan olarak kapalı durumda geliyor. Böylece kullanıcı özellikle etkinleştirmediği sürece mevcut warm-process behavior (hazır süreç davranışı) korunuyor. Runner (çalıştırıcı), önbelleğe alınan düşük bellek ayarlarını yeniliyor ve desteklenen bir aracın düşük bellek ayarı değiştiğinde yalnızca etkilenen etkin modülleri yeniden başlatarak ilgili politikayı yeniden uyguluyor.
Desteklenen modül arayüzleri ise PTSettingsHelper::is_low_memory_mode_enabled(…) API’sini kullanarak uygulama sürecinin hazır tutulup tutulmayacağına veya exit-after-use behavior (kullanımdan sonra çıkış davranışı) ile başlatılıp başlatılmayacağına karar veriyor. PowerToys tarafındaki bu modüler yaklaşım, PowerToys modülleri geliştikçe kullanıcıların hangi aracı nasıl çalıştırmak istediğini daha ayrıntılı biçimde yönetmesine de zemin hazırlayabilir.
Sonuç olarak bu yenilik, PowerToys içinde boşta çalışan süreçlerin sistem kaynaklarını serbest bırakmasını sağlayarak Windows 11 bilgisayarların daha verimli çalışmasına yardımcı olabilir. Özellikle giriş seviyesi ve düşük donanımlı sistemlerde, yeni low memory mode (düşük bellek modu) daha anlamlı bir fark yaratabilir. Daha kapsamlı sistem temizliği ve gereksiz bileşenleri azaltma tarafında ise Windows 11 optimizasyonu odaklı çözümler de kullanıcıların ilgisini çekebilir.
Elbette burada doğrudan işlemciyi hızlandıran ya da Windows 11’i tek başına optimize eden bir özellikten söz etmiyoruz. Ancak arka planda gereksiz kaynak tüketimini azaltmak, özellikle sınırlı RAM’e sahip cihazlarda günlük kullanım deneyimini daha akıcı hâle getirebilir. Benzer şekilde, Windows 11’de RAM kullanımını azaltma amacıyla arka planda çalışan uygulama ve servisleri kontrol etmek de performans odaklı kullanıcılar için önemli bir adım olabilir.
